تێبینی و نوێکارییە مەیدانییەکان
وێنەی دیمەنەکان، کاری مەیدانی و ڕاگەیاندنەکانی تیمی Climate.KRD و ئەو کەسانەی تۆمارەکانیان لەگەڵ ئێمەدا هاوبەش دەکەن.
فاکەڵتی زانکۆی دهۆک بەشدارییان لە کۆبوونەوەیەکی گرنگدا کرد سەبارەت بە پڕۆژەی فرەچەشنی زیندەی کوردستان لە هەولێر
لە ڕێگەی پلاتفۆرمی Climate.KRD جێبەجێ دەکرێت، پڕۆژەی فرە چەشنی زیندەی کوردستان ئامانجی کۆکردنەوە و ڕێکخستن و بڵاوکردنەوەی زانیارییە گرنگەکانە سەبارەت بە جۆراوجۆری بایۆلۆجی لە ناوچەکە. لە چوارچێوەی دەستپێشخەرییەکەدا، biodiversity.krd لەم دواییانەدا وەک داتابەیسێکی تایبەت بە سێ زمانە دەستیپێکرد کە زانیاری بە زمانی کوردی، ئینگلیزی، و زاراوەی زانستی دەدات. پلاتفۆرمەکە پێناسەی جۆرەکان، دابەشبوونی جوگرافی، دۆخی پاراستن، تۆمارە وێنەییەکان، و سەرچاوە ئەکادیمییەکان لەخۆدەگرێت کە ڕووەک و ئاژەڵەکان لە سەرانسەری ناوچەکەدا دەگرێتەوە.
بابەتەکە بخوێنەوە-
یەکەم تۆماری بەڵگەدارکراوی بازەی شیکرا لە کوردستان
لە کاتی وێنەگرتنی باڵندە لە نزیک گوندی بلێ لە ناوچەی بارزان، (صابر دری) توانی باڵندەیەکی ڕاوکەر لە جۆری شیكرا (Accipiter badius)تۆمار بکات و وێنەی بگرێت. ئەم جۆرە لە ڕێگەی چاوی سوور و شێوازی پەڕەکانییەوە لە باژۆکەی ئاسایی (Eurasian Sparrowhawk) جیا دەکرێتەوە. دوای پشتڕاستکردنەوەی لەلایەن شارەزای فرەجۆریی بایۆلۆجی د. کۆڕش ئارارات و شارەزایەکی ئیتالی، ئەم دۆزینەوەیە بە یەکەم تۆماری بەڵگەدارکراوی ئەم باڵندەیە لە هەرێمی کوردستان و عێراق دادەنرێت، و هەوڵەکان بەردەوامن بۆ ئەوەی بە فەرمی تۆمار بکرێت لە لیستی باڵندەکانی ناوچەکەدا.
-
بنکەی زانیاریی فرەچەشنی زیندەییمان چی دەربارەی زیندەوەرە کێوییەکانی کوردستان ئاشکرا دەکات؟
کاتێک خەڵک بیر لە ژیانی کێویی لە کوردستان دەکەنەوە، زیاتر کەو، سوێسکە، چۆلەکەی ماڵان و چەقەڵیان بە خەیاڵدا دێت. بەڵام دوای توێژینەوە و ڕووپێوییە مەیدانییەکانی توێژەرانمان، تۆمارەکان فرەچەشنییەکی زۆر فراوانتر لە جۆرەکان دەردەخەن، لەوانەش شیردەر، باڵندە، خشۆک و وشکاوەکی و خشۆکی وا کە دەگمەنترن و کەمتر ناسراون.
-
Climate.KRD بەرنامەیەک بۆ ناردنی وێنەی زیندەوەرە کێوییەکان لەلایەن هاووڵاتیانەوە دەست پێ دەکات
ئێستا هەر کەسێک لە هەرێمی کوردستان دەتوانێت وێنەی زیندەوەرە کێوییەکانی خۆ ڕاستەوخۆ لە ڕێگەی نەخشەی Biodiversity.krd بنێرێت. تیمەکەمان پێداچوونەوە بە وێنەکاندا دەکات و دوای پەسەندکردن، لە گەلەریی گشتی بڵاویان دەکاتەوە.
-
پیرەمەگرون: پرۆفایلی چیایەکی کوردی
دەروازەیەک بۆ ژینگەی سروشتیی چیای پیرەمەگرون و بەکارهێنانی نەریتیی زەوی، بە لێکۆڵینەوە لە گرنگییان بۆ پاراستنی فرەچەشنی زیندەییی کوردستان. سەرچاوە: بە بەرهەمی هاوبەشی ڕێکخراوی سروشتی عێراق (Nature Iraq)، باخچەی شاهانەی ڕووەکی لە ئەدینبۆگ (Royal Botanic Garden Edinburgh)، و ڕێکخراوی بێردلایف ئینتەرناشناڵ (BirdLife International) ئامادەکراوە.
-
دوای ساڵانێک لە نادیاری، سەمەندەری کوردستانی جارێکی تر لە گۆمی زۆربوونی مێژووییی خۆیدا دۆزرایەوە
گرووپێکی بچووک لە سەمەندەرە کوردستانییەکان جارێکی تر لە گۆمێکی چیاییدا دەستیان بە زۆربوون کردووەتەوە، کە لە چەند ساڵی ڕابردوودا ئەم جۆرە تێیدا تۆمار نەکراوە ، ئەمەش هێمایەکی پڕ لە هیوایە بۆ یەکێک لەو جۆرە دەگمەنانەی ئامفیبیای ناوچەکە کە جوگرافیای ژیانکردنیان زۆر سنووردارە.
-
کۆچی بەهارە ژمارەیەکی پێوانەیی لە حاجی لەق لەقە سپییەکان دەهێنێتە تاڵاوەکانی دهۆک
ژماردنی خۆبەخشەکان بەدرێژایی تاڵاوەکانی دهۆک زۆرترین ژمارەی کۆچبەرانی حاجی لەق لەقە سپییەکانی تۆمارکردووە لەوەتەی بەدواداچوون دەستیپێکردووە، چەند جووتێک ماونەتەوە بۆ ئەوەی لە ناوخۆدا هێلانە بکەن.
-
خۆبەخشانی کۆمەڵگا بەشداری لە یەکەمین ڕووپێویی دووژینەکان (ئامفیبیاکان) لە سەرانسەری کوردستاندا دەکەن
تۆڕێکی خۆبەخشی تازەپێکهاتوو لەم وەرزەدا یەکەمین ڕووپێویی هەماهەنگکراوی بۆ ئامفیبیاکان لە ناوچەکەدا ئەنجام دا، و تێیدا گۆمەکانی زۆربوون لە سەرانسەری چوار پارێزگاکەدا بەسەرکردەوە.
-
تیترواسک: باڵندەی ئاگادارکەرەوەی کوردستان
تیترواسک خاوەنی یەکێک لە بەرزترین و جیاوازترین دەنگەکانی ئاگادارکردنەوەیە لە مەترسی. ئەوان زۆر وریان و هەمیشە لە ئامادەباشیدان. لە دەوروبەری جۆگەلەکانی ئاو، کێڵگەکان، زەوییە بەردینەکان و زەوییە کێڵدراوەکاندا دەژین.
-
Echoes of the wild: Kurdistan’s endangered species
Biologist Soran Ahmed believes that each animal plays an instrumental role in nature and that biodiversity and wildlife are as important to human wellbeing as they are to a healthy ecosystem